Lüle Taşı Magnezyum ve silisyum esaslı ana kaya parçalarının yerin muhtelif derinliklerindeki başkalaşım katmanları, içinde hidrotermal etkilerle hidratlaşması sonunda oluşmuştur. Kimyasal formulu Mg4Si6(OH)2.6H2O şeklindedir. ve yoğunluğu 0,988-1,279 gr/cm3 değerleri arasında değişir. Mikroskopik büyüklüktesi kristalleri düzensiz biçimde bağlanmıstır. Çok ince gözenekli yumuşak bir dokuya, beyaz ve beyaza yakın tonlarda bir renge sahiptir.

          Arkeolojik çalışmalar, Lüle Taşının yaklaşık 5000 yıl öncesinden bilindiğini ve değişik amaçlarla kullanıldığını göstermiştir. Günümüzde Lüle Taşı süs eşyası ve özellikle Pipo yapımında kullanılmaktadır. Pipo ile tütün içme alışkanlığınının yaygınlaşması Lüle Taşının tüm dünyada tanınmasını sağlamıştır.

          Çıkarılması:
          Lüle Taşı ve benzer minerallere Yunanıstan'daki bazı adalar, Maravya, Fransa, İspanya ve Fas ve ABD'de rastlanmaktadır. Ticare olarak işlenebilir Lüle Taşı yakatlarının neredeyse tamamı yurdumuzda Eskişehir'de bulunur.

          Oluşumu sağlayan tepkiler dolayısıyla,Lüle Taşı yeraltında ıslak halde bulunur. Lüle Taşının toprak içindeyken temizliğini, çıkarıldıktan sonra da kolay işlenmesini, gözenekli pasının tuttuğu bu doğal nem sağlar. Doğrudan veya işlendikten sonra kurutulan Lüle Taşı, kaybettiği nem oranında hafifler ve önemli bir direnç kazanır.

          Eskişehir ilinin batısında, kuzeydoğusunda ve güneydosuğunda bulunan sahalarda, yüzeyle 300 metreyi aşan derinlikler arasında, içinde dağınık yumrular halinde Lüle Taşı bulunan başkalaşım katmanlarına rastlanır. Taşı elde etmek için yüzeyden itibaren dik inen kuyular kazılır. Toprak içinde kolayca ayırdedilen başkalaşım katmanlarına ulaşıldığında, bu katmanı takip eden yatay tüneller açılarak Lüle Taşı yumruları aranır. Bazı bölgelerde Lüle Taşı tabakaları yeraltı suları seviyesinden daha aşağıdadır. Buralardan Lüle Taşı çıkarabilmek için önce suyun boşaltılması gerekmektedir. Lüle Taşı çıkarılmasınında büyük ölçüde insan gücünden ve uzun yıllar sonucunda kazanılmış tecrübelerden ve sizgilerden yararlanılır.

          Çok hafif ve gözenekli olan Lüle Taşı kurutulduktan sonra tekrar neme veya herhangi bir gaza maruz kalırsa bu nemi veya gazı büyük ölçüde emer. Tekrar kururken de bu nemin veya gazın içindeki artıkları bünyesinde tutar. Bu temel özelliği dolayısıyla çok uygun bir Pipo malzemesi aynı zamanda pek çok sanayi dalında iyi bir emici, filtre, yalıtım ve dolgu malzemesidir. Yaklaşık 300 yıldır büyük ölçüde dünyanın en kıymetli Pipolarının yapımında kullanılan Lüle Taşı, ilerleyen teknolojiye paralel olarak sanayide de vazgeçilmez bir yardımcı madde haline gelmiştir.

          Lüle Taşı İşlemecilği:
          Başlangıçta tamamen ihraç edilen ham Lüle Taşları Avrupa'da işlenmekteydi. Günümüzde ham Lüle Taşı ihracı önlenmiş ve tamamının, Cumhuriyet döneminde yetişmiş Eskişehir'li ustalar tarafından işlenmesi sağlanmıştır.

          Zarif narin yapısıyla tamamen özgün bir malzeme olan Lüle Taşının artık sadece tütün içim araçları değil, kullanım ve estetik değeri yüksek yepyeni eserler de üretilmektedir. Yeraltından çıkarılan Lüle Taşı bünyesindeki nemi kaybetmediği sürece kolayca işlenebilir. Lüle Taşı işlemeciliği yeteneklendirilmiş bıçaklarla Lüle Taşı üzerinde her türlü işleme yapılabilir.

          Genellikle ustaların kendilerince hazırlanan bu bıçakların ve benzeri araçların sayısı bazen elliye yaklaşır. Uzun süreli çalışmalarda nemini kaybederek sertleşen taş suya batırılarak yeniden yumuşatılabilir. Taşın doğal biçimine en uygun modelinin seçilmesi işletmede esastır. Böylece taşın mümkün olan en az fireyle değerlendirilesi sağlanır.

          Model konusunda en önemli kaynak gözle ve ustaların hayal gücüdür. Tasarlanın biçimde işlenen Lüle Taşı endirct ısıyla uzun sürede kurutulur ve çok ince zımparalanır. tamamlanan Lüle Taşı eserler beyazlatılmış ve yetir kadar ısıtılmış balmumuna batırılarak cilalanır. Yüzeyden itibaren sıcak balmumu emdirilmiş Lüle Taşı eserler ovularak parlatılır. Bu esnada effaf krem, sari renk alan Lüle Taşı, fildişine benzer bir görüntü kazanır. Bu yüzyılın başlarında, özellikle, hanımların parça taşlardan el temalarında boncuk çekmesiyle başlayan Lüle Taşı işlemeciliği Cumhuriyet yıllarından itibaren çok yönlü olarak gelişmiştir.
 
 
 
 
Designed by Buse Ajans & Tasarım